കാഫിർ ഉണ്ടോ?
ഭൂരിപക്ഷത്തിലും ഇല്ല.
മൂമിൻ ഉണ്ടോ?
ഭൂരിപക്ഷത്തിലും ഇല്ല.
കുമാരനും ദിനേശനും ഉസ്മാനും ലത്തീഫും മാത്യവും ജോസഫും ഒരുപോലെ കാഫിറുകളല്ല, മൂമിനുകളല്ല.
നിസ്സഹായത തീർത്ത മനുഷ്യരാണവർ.
എന്താവണം എന്താവാതിരിക്കണം എന്നറിയാതെ, തീരുമാനമില്ലാതെ ആയിത്തുടരുന്നവർ.
എന്തുകൊണ്ട് അവരാരും കാഫിറും മുമിനും അല്ല?
അറിയാതെയും അറിയാത്തത് കൊണ്ടും എങ്ങനെയാണോ അങ്ങനെ ആയവരല്ല ആയിത്തുടരുന്നവരല്ല കാഫിറും മുമിനും എന്നതിനാൽ.
ജന്മം കൊണ്ട് ആയത് പോലെയായി തുടരുന്നവർ മാത്രമാണവർ.
ആയത് പോലെയായ, ആയത് പോലെയായി തുടരുന്ന മുസ്ലിമും അമുസ്ലീമും ഒരുപോലെ. അവർക്കിടയിൽ ഒരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല.
തെരഞ്ഞെടുപ്പില്ലാതെ സാമുദായികമായി ആയവർ.
ഈമാൻ എന്ന (പൊതുവേ വിശ്വാസമെന്ന് ലാഘവത്വത്തോടെ പറയുന്ന) ബോദ്ധ്യത ജാതിയല്ല, ജാതിയെ ഉണ്ടാക്കുന്നതല്ല, ജാതീയമായി കിട്ടുന്നതല്ല.
ജന്മം ആരുടെയും വിശ്വസത്തെ നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല, വിശ്വാസം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതാക്കുന്നില്ല.
ജന്മം കൊണ്ട് ആരും മൂമിനുകളും (വിശ്വാസികളും) കാഫിറുകളും (നിഷേധികളും) അല്ല, ആവുന്നില്ല.
കാഫിറിന് ജനിച്ചത് കൊണ്ട് ആരും കാഫിറല്ല. മൂമിനിന് ജനിച്ചത് കൊണ്ട് ആരും മൂമിനല്ല.
ജന്മം കൊണ്ടായവർ ഏറിയാൽ സാമുദായിക മുസ്ലിമും ഹിന്ദുവും ക്രിസ്ത്യാനിയും മാത്രം.
ജന്മം കൊണ്ടായവർ മനസ്സാക്ഷിയിൽ സത്യസന്ധരായി ജീവിക്കുന്ന കാലത്തോളം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉള്ള പരമകാരുണികന്റെയും സർവ്വജ്ഞന്റെയും മുൻപിൽ ഒരുപോലെ.
അങ്ങനെയുള്ളവർ എല്ലാവരും ഒരുപോലെയാവുന്നത് മാത്രമേ പരമമായ നീതിയും യുക്തിയും ആവൂ. നിലനിൽക്കുന്നതാവൂ.
ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉള്ള, പദാർഥപരമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനപ്പുറമുള്ള സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അവരൊക്കെയും ഒരുപോലെ പോകുന്നവരാവും.
മനസ്സാക്ഷിയിൽ സത്യസന്ധരായി ജീവിക്കുന്ന ആരും, ജന്മം കൊണ്ട് എങ്ങനെ ആയോ അങ്ങനെ നിസ്സഹായമായി തുടർന്നതിനാൽ തന്നെ, മുസ്ലിം-അമുസ്ലിം വ്യത്യാസമില്ലാതെ, ഒരുനിലക്കും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉള്ള, പദാർഥപരമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനപ്പുറമുള്ള നരകത്തിൽ പോകേണ്ടാത്തവർ.
ജന്മം കൊണ്ടായിപ്പോയി എന്ന ഭാഗ്യം കൊണ്ടല്ല, ജാതി പോലെയല്ല, ബോധ്യത തന്നെയാവേണ്ട (വിശ്വാസം എന്ന) ഈമാനും, ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടും നടത്തുന്ന നിഷേധമെന്ന കുഫ്രും.
ജന്മം ഒരു ലോട്ടറി പോലെ ആകുന്നത് കൊണ്ടല്ല ആരും മൂമിൻ എന്ന (ബോധ്യത കൊണ്ട്) നിർഭയൻ ആകുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മഹാഭൂരിപക്ഷം ആളുകളിലും കാഫിർ ഇല്ല. മഹാ മഹാഭൂരിപക്ഷവും കാഫിറുകൾ അല്ല.
മഹാ മഹാ ഭൂരിപക്ഷവും ഈമാൻ ഉള്ള മൂമിനുകളും അല്ല. മഹാ മഹാ ഭൂരിപക്ഷത്തിലും ഈമാൻഉള്ള മൂമിനുകൾ ഇല്ല.
ഉണ്ടെങ്കിൽ തന്നെ, വളരെ വളരെ കുറച്ചല്ലാതെ കാഫിറും ഈമാൻ ഉള്ള മൂമിനും ഇല്ല.
മറ്റാർക്കും ബാഹ്യമായി വിധി എഴുതാനാവുന്ന ഒന്നല്ല ഈമാനും കുഫ്രും.
ആര് കാഫിർ, ആര് മൂമിൻ എന്നത് മറ്റാർക്കും മനസ്സിലാവുന്ന ഒന്നല്ല, മറ്റാരുടെ മൂന്നിലും അവകാശവാദമാക്കേണ്ട ഒന്നല്ല.
കാഫിർ എന്ന നിഷേധി ആവാൻ സാധിക്കണമെങ്കിൽ ആദ്യം അറിയണം.
അറിഞ്ഞിട്ടും ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടും നിഷേധിക്കണം കാഫിറാവാൻ.
ഈമാൻ എന്നത് കൃത്യമായ അറിവ് നൽകുന്ന ബോധ്യതയിലാണ്, ബോധത്തിലാണ്, ഉറപ്പിലാണ്, ബോദ്ധ്യത നൽകുന്ന ബോധപരമായ നിർഭയത്വത്തിലാണ്.
അതിനാൽ തന്നെ കുഫ്ര് എന്നത് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടും നിഷേധിക്കുമ്പോഴാണ്.
ബോദ്ധ്യത ഇല്ലാത്തത് കൊണ്ടും ബോദ്ധ്യത വരാത്തത് കൊണ്ടുമുള്ള അവസ്ഥയല്ല കുഫ്ര്.
ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടും നിഷേധിക്കുന്ന ആൾ മാത്രമേ കാഫിർ ആകൂ.
ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടും നിഷേധിക്കുമ്പോഴുള്ള ഭയപ്പാടിലാണ് കുഫ്ര്.
കണ്ടിട്ടും കണ്ടില്ലെന്ന് പറയുന്നവനും മറച്ചുവെക്കുന്നവനും മാത്രമേ നിഷേധി ആവൂ, ഭയപ്പാടിലാവൂ.
ജന്മം കൊണ്ടും സാമൂഹ്യമായും ആവുന്നതല്ല കാഫിറും മൂമിനും.
അഥവാ, നിഷേധിയെന്നാൽ ബോധ്യത വരാത്തവൻ എന്നല്ല; ബോധ്യപ്പെടാൻ തയ്യാറില്ലാത്തവൻ, ബോധ്യപ്പെടാതിരിക്കാൻ തിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവൻ.
നിഷേധിയെന്നാൽ (കാഫിർ എന്നാൽ) ബോധ്യപ്പെടാതിരിക്കാൻ തിരിഞ്ഞുനിന്നതിനാൽ നിഭയത്വംപൂകാത്തവൻ.
വിശ്വാസിയെന്നത് (വിശ്വസിയെന്നത് മൂമിൻ എന്ന വാക്കിന് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും ദരിദ്രവും ശുഷ്കിച്ചതും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതുമായ പൊതു അർത്ഥവും പ്രയോഗവും ആണ്) ബോദ്ധ്യത വന്നവൻ, ബോദ്ധ്യതയുടെ ദിശയിലേക്ക്, ഖിബ്ലയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞിനിന്നവൻ.
വിശ്വാസിയെന്നാൽ ബോധ്യത വന്നതിനാൽ നിഭയത്വം പൂകിയവൻ, മൂമിൻ.
എന്നുവെച്ചാൽ വാചാർത്ഥത്തിൽ ഉദ്ദേശപൂർവ്വം ബോധപൂർവ്വം അറിഞ്ഞിട്ടും നിഷേധിക്കുന്ന കാഫിറുകൾ ഇല്ല, ഉണ്ടെങ്കിൽ തന്നെ വളരെ കുറവ് എന്നർത്ഥം.
ഉള്ളത് മുഴുവൻ അറിയാത്തവരാണ്, പാവങ്ങളാണ്, ബോദ്ധ്യത ഇല്ലാത്തവരാണ്.
അറിയാത്തവർ, ബോദ്ധ്യത ഇല്ലാത്തവർ കാഫിറുകൾ അല്ല.
അറിയാത്തത് കൊണ്ട് നിഷേധിക്കുന്നവർ കാഫിറുകൾ അല്ല.
അറിയാത്തതിനാൽ നിർഭത്വം എന്ന ഈമാൻ പ്രാപിക്കാത്തവരാണവർ.
അറിയാൻ പറ്റില്ല എന്നുപോലും അറിയാത്തത് കൊണ്ട് നിഷേധിക്കുന്നവർ.
ബോദ്ധ്യത എന്ന ഈമാൻ പ്രാപിക്കാനാവാത്തവർ മുഴുവൻ കാഫിറുകൾ അല്ല.
മുസ്ലീംകൾ മുഴുവൻ മൂമീനുകളും അല്ല.
അങ്ങനെ കാഫിറുകളും മൂമീനുകളും അല്ലാത്തവരാണ് മുസ്ലിംകളും അമുസ്ലിംകളും ആയ മഹാമഹാ ഭൂരിപക്ഷവും.
ജന്മം കൊണ്ടും സാമൂഹ്യമായും എങ്ങനെയായോ അങ്ങനെ തന്നെ സാമൂഹ്യ മുസ്ലീമും ഹിന്ദുവും കൃസ്ത്യാനിയും ആയവർ.
തെരഞ്ഞെടുക്കാതെ, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്താതെ മുസ്ലീമും ഹിന്ദുവും കൃസ്ത്യാനിയും ആയവർ.
പക്ഷേ, അറിയാത്തവർ, അറിഞ്ഞ് ബോധ്യപ്പെട്ട് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി നിർഭയത്വം പൂകാത്തവർമൂമിനുകളല്ല.
അറിയാത്തത് കൊണ്ട് വിശ്വസിക്കുന്നതല്ല ഈമാൻ.
അന്വേഷിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മൂടുപടമായി വീണുകിട്ടിയത് കൊണ്ടുനടക്കുന്നതല്ല ഈമാൻ.
അറിയാത്തത് കൊണ്ട് വിശ്വസിക്കുന്നവർ മൂമിനുകളല്ല.
അറിയാത്തത് കൊണ്ട് വിശ്വസിക്കുന്നവർ നിർഭത്വം എന്ന ഈമാൻ പ്രാപിക്കാത്തവരാണ്.
അത്തരക്കാരാണ് മഹാ മഹാ ഭൂരിപക്ഷവും.
അത്തരക്കാർ തന്നെയാണ് മുസ്ലിംകളും മുസ്ലിംകൾ അല്ലാത്തവരുമായ മഹാ മഹാ ഭൂരിപക്ഷവും.
മുസ്ലിംകളിലും മഹാഭൂരിപക്ഷവും മുസ്ലിംകൾ മാത്രമാണ്, പക്ഷേ മൂമിനീങ്ങൾ ആയിക്കൊള്ളണംഎന്നില്ലാത്തവരുമാണ്.
“നീ (അവരോട്) പറയുക: നിങ്ങൾ ഈമാൻ (നിർഭയത്വം നൽകുന്ന ബോദ്ധ്യത) പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല (വിശ്വസിച്ചിട്ടില്ല) , പകരം നിങ്ങൾ പറയുക നിങ്ങൾ (സാമുദായിക - സാമൂഹ്യ) മുസ്ലിംകളായെന്ന്“ (ഖുർആൻ)
കാരണം, ബോധം കൊണ്ടും ബോദ്ധ്യത കൊണ്ടും വിശ്വാസികളായവർ നിർഭയത്വം ഉള്ളവരാവുക നിർബന്ധമാണ്.
“നിങ്ങൾ പതിതരാവില്ല, നിങ്ങൾ ദുഃഖിക്കുന്നവരാവില്ല, നിങ്ങൾ മൂമിനീങ്ങളെങ്കിൽ ( നിർഭയത്വംഉള്ളവരെങ്കിൽ, ബോദ്ധ്യത ഉള്ളവരെങ്കിൽ) ഏറ്റവും ഉന്നതർ നിങ്ങളാണ്.”(ഖുർആൻ)
“ആര് അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുന്നുവോ (സൂക്ഷ്മബോധത്തോടെ കാണുന്നുവോ) അവർക്ക് ദുഃഖവും ഭയവും ഉണ്ടാവില്ല.” (ഖുർആൻ)
ആ ബോദ്ധ്യത നൽകേണ്ട, ആ ബോധ്യതക്ക് വേണ്ട, ആ ബോധ്യതയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ വേണ്ടഒന്നാണ്, ബോധമാണ്, ജാഗ്രതയാണ് ഈമാൻ കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ ഉണ്ടാവേണ്ടസൂക്ഷ്മതാബോധം എന്ന തഖ്വ.
“അല്ലാഹുവിന്റടുത്ത് നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉൽകൃഷ്ടൻ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മതാബോധം ഉള്ളവൻ.” (ഖുർആൻ)
നോക്കൂ:,നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നിനും വേണ്ടിയല്ല; “നിങ്ങൾ സൂക്ഷ്മതാബോധം (തഖ്വ) ഉള്ളവരാവാൻ മാത്രം” (ഖുർആൻ).
തഖ്വ എന്ന ജാഗ്രത കൂട്ടിയെടുക്കാൻ മാത്രം നോമ്പ്.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ എന്റെ കൂടെ ഇല്ലാത്തവർ മുഴുവൻ കാഫിർ അല്ല.
എന്നെ മനസ്സിലാക്കാത്തവർ മുഴുവൻ കാഫിർ അല്ല.
എന്റെ കൂടെയുള്ളവരാണ് മൂമിൻ എന്നും അർത്ഥമില്ല.
സ്ഥാപിത നിക്ഷിപ്ത സ്വാർത്ഥ താല്പര്യങ്ങളും അഹന്തയും വെച്ച് നിഷേധിക്കണം, അറിഞ്ഞതിനെമറച്ചുവെക്കണം കാഫിർ ആവാൻ.
അറിഞ്ഞതിനെ മറച്ചുവെക്കുന്നവൻ, അഥവാ അറിഞ്ഞതും കണ്ടതും മറച്ചുവെച്ച് നിഷേധിക്കുന്നവൻമാത്രമാണ് കാഫിർ.
അറിയാത്തതുകൊണ്ടും അറിയിച്ചത് മനസ്സിലാവാത്തത് കൊണ്ടും മറിച്ചായിരിക്കുന്നവൻ കാഫിർഅല്ല.
അറിയാത്തതു കൊണ്ടും അറിയിച്ചത് മനസ്സിലാവാത്തത് കൊണ്ടും എങ്ങനെയോ അങ്ങനെയായിതുടരുന്നവൻ ഏതൊരു സാമുദായിക മുസ്ലീമിനെയും പോലെ തന്നെ.
അവൻ എന്ത് വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും പരമകാരുണ്യവാന്റെ കാരുണ്യത്തിൽ വരുന്നവൻ.
“അവൻ ധിക്കരിച്ചു, അഹങ്കാരം കൊണ്ടു, അങ്ങനെയവൻ കാഫിറുകളിൽ പെട്ടവനായി, (മറച്ചുവെക്കുന്നവനായി, നിഷേധിക്കുന്നവനായി)” (ഖുർആൻ).
ഇതാണ് നിരാശപ്പെട്ട് നിഷേധിച്ച് പിശാചയ പിശാചിന്റെ പോലും കാര്യത്തിൽ ഖുർആൻ പറഞ്ഞത്.
അറിവിനെ നിഷേധിച്ചവൻ. അറിഞ്ഞിട്ടും നിഷേധിച്ചവൻ.
ശീലിച്ചതിനും അഹങ്കാരത്തിനും വഴങ്ങി നിഷേധിച്ചാലേ കാഫിറാകൂ, അപ്പോഴേ കാഫിർ ഉണ്ടാവൂ.
അതിനാൽ തന്നെ കാഫിറുകൾ കുറവാണ്.
ഉള്ളത് മുഴുവൻ കാഫിറുകൾ അല്ല, ഒന്നും മനസ്സിലാകാത്തവരാണ്.
അവർ ജനിച്ച വഴിയേ ജീവിക്കുന്നവരാണ്.
മഹാഭൂരിപക്ഷം മുസ്ലിംകളെയും പോലെ തന്നെ അവരും.
അനുകരിച്ച്, യാന്ത്രികതയിൽ.
അവരൊക്കെയും ജന്മം കൊണ്ടും സാമൂഹ്യമായും കിട്ടിയത് കൊണ്ടുനടക്കുന്നവരാണ്.
സ്വാധീനങ്ങളുടെ തണലിൽ സ്വന്തം മുഖം നഷ്ടപ്പെട്ടവരാണ്, സ്വന്തമായി അഭിപ്രായവുംതീരുമാനവും ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർ.
സ്വന്തമായി അഭിപ്രായവും തീരുമാനവും ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർ. കാഫിറുകളല്ല.
അവർ എല്ലായിടത്തുമുള്ള എല്ലാവരും ആണ്.
അവർ സാമൂഹ്യ സാമുദായിക മുസ്ലിംകൾ പോലെ കൂടിയാണ്.
അനുകരണവും യാന്ത്രികതയും നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നാണ്, ഒന്നാവണം ഈമാനും ഈമാൻനൽകുന്ന നിയ്യത്തും നിയ്യത്ത് നൽകുന്ന തഖ്വയും.
കാരണം, ഈമാനും ഈമാൻ നൽകുന്ന നിയ്യത്തും ബോധത്തിലാണ്, ആത്മനിഷ്ഠമായാണ്. ഘോഷ്ടിയിലും ചേഷ്ടകളിലും അല്ല.
അറിവ് നൽകുന്ന ബോധ്യത - അതാണ് ഈമാൻ.
ബോധ്യത നൽകുന്ന ധൈര്യവും പേടിയില്ലായ്മയും - അതാണ്, ആ നിർഭയത്വമാണ് ഈമാൻ.
ഈമാൻ ഉണ്ടാകാൻ മാത്രമുള്ള ഉറച്ച അറിവും ഉറച്ച കാഴ്ചയും ആർക്കുമില്ല.
അതുകൊണ്ടാണ് ഖുർആൻ തന്നെ പറയാൻ ഏൽപ്പിച്ചത്:
“നിങ്ങൾ ഈമാൻ (നിർഭയത്വം നൽകുന്ന ബോദ്ധ്യത) പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല, പകരം നിങ്ങൾ പറയുക നിങ്ങൾ(സാമുദായിക-സാമൂഹ്യ) മുസ്ലിം ആയി” (ഖുർആൻ)എന്ന്.
മുമിൻ (ബോധ്യപ്പെട്ട നിർഭയനയവൻ) തന്നിൽ തുടങ്ങും തന്നിൽ തന്നെ ഒടുങ്ങും.
മുമിന്റെയും മുത്തഖിയുടെയും വഴി ഒറ്റക്കാണ്, ഒറ്റയിലാണ്. അവനും അള്ളാഹുവും നേർക്കാണ്. ഇടയിൽ ആരുമില്ലാതെ.
ഈമാനും തഖ്വയും നിലനിർത്താനും നിർബന്ധമായ ഒരു സംഗതിയുണ്ട്. അത് ഹൃദയ സംസ്കരണമാണ്. സംസ്കരിച്ച് തെളിഞ്ഞ ഹൃദത്തിൽ മാത്രമേ ഈമാനും തഖ്വയും വിത്ത് മുളപ്പിക്കൂ, വേരിറക്കൂ.
അതുകൊണ്ടാണ് ഖുർആൻ അർത്ഥശങ്ക്കിടയില്ലാത്ത വിധം പറഞ്ഞത്:
“ആരതിനെ സംസ്കരിച്ചുവോ അവൻ വിജയിച്ചു. ആരതിനെ വൃത്തികെടുത്തിയോ അവൻ പരാജയപ്പെട്ടു.” (ഖുർആൻ)
ഒറ്റക്കും ഒറ്റയിലും ആണെന്ന് എത്ര പറഞ്ഞാലും ആരും ഒറ്റക്കല്ല, ആരും ഒറ്റയല്ല.
ഒറ്റയെന്ന സർവ്വവും ആയ ദൈവം പോലെയേ എല്ലാവരും ഒറ്റക്കും ആവൂ.
എല്ലാറ്റിനും ഒപ്പം, എല്ലാം അനുഭവിച്ചും, എല്ലാവരുടെയും അധ്വാനഫലം ഓരോ വറ്റിലും പയറിലും അനുഭവിച്ചും കൊണ്ടുള്ള ഒറ്റയും ഒറ്റക്കും മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
തൊലിപ്പുറത്തുള്ളതല്ല കാര്യമായെടുക്കേണ്ടത്.
തൊലി കളയാനുള്ളതാണ്.
തേങ്ങായുടെ പൊതിയെ മാത്രം തേങ്ങയായി കണ്ട് മടങ്ങുന്നവന് തേങ്ങ അനുഭവിക്കാൻസാധിക്കില്ല,
തേങ്ങവെള്ളം രുചിക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
ഈമാൻ എന്ന ബോധ്യതയും അത് നൽകുന്ന സൂക്ഷ്മതാബോധവും ഭക്തിയും ഉള്ളിലാണ്. ആ ഉള്ള്ശുദ്ധമായിരിക്കണം, ശുദ്ധമാക്കിയിരിക്കണം.
അതാണ് “അതിനെ വൃത്തിയാക്കി സംസ്കരിച്ചവൻ വിജയിച്ചു, അതിനെ കളങ്കപ്പെടുത്തിയവർപരാജയപ്പെട്ടു” (ഖുർആൻ) എന്ന് പറയുന്നതിന്റെ അർത്ഥം.
മണവാട്ടിയുടെ വസ്ത്രം നാട്ടുകാർക്ക് കാണാനുള്ളത് മാത്രം. മണവാളന് അനുഭവത്തിൽ വേണ്ടാത്തത്.
മണവാട്ടിയുടെ വസ്ത്രം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്തത് വേണ്ടാത്തത്.
മണവാട്ടിയുടെ വസ്ത്രം ഭാരമാണ്, കളയാനുള്ളതാണ്, അനുഭവത്തിൽ നിലനിൽക്കാത്തതാണ്.
“സൂക്ഷ്മത ഇവിടെയാണ് (ഹൃദയത്തിലാണ്), ഇവിടെയാണ് (ഹൃദയത്തിലാണ്)” (ഹദീസ്) എന്ന്ഉണർത്തുന്നതിന്റെ സാരം അതാണ്.
“നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മതാബോധമുള്ളവൻ“ (ഖുർആൻ)
“അറിയുക: ശരീരത്തിലൊരു ഭാഗമുണ്ട്, അത് നന്നായാൽ ശരീരം മുഴുവൻ നന്നായി. അത്മോശമായാൽ ശരീരം മുഴുവൻ മോശമായി. അറിയുക: അതാണ് ഹൃദയം“ (ഹദീസ്)
സൂക്ഷ്മകണങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടായ ലോകമാണ്.
ജീവിതത്തിലെ സർവ്വവും സൂക്ഷ്മവും ചെറുതുമായ കാര്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചും ഉപജീവിച്ചുമാണ്.
വലുതെന്ന് തോന്നുന്ന എല്ലാ സംഗതികളും കാര്യങ്ങളും ഉണ്ടായതും നിലനിൽക്കുന്നതുംസൂക്ഷ്മവും ചെറുതുമായ കാര്യങ്ങളെ കൊണ്ടാണ്.
വലുതെന്ന് തോന്നുന്ന എല്ലാ സംഗതികളും കാര്യങ്ങളും ജോലികളും ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതും സൂക്ഷ്മവും ചെറുതുമായ സംഗതികളും കാര്യങ്ങളും നടന്നുകിട്ടാനാണ്.
സൂക്ഷ്മവും ചെറുതുമായ കാര്യങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വലുത്.
അണുക്കളും കാണികകളും കോശങ്ങളും ഡിഎൻഎകളും ഇലക്ട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളുംന്യൂട്രോണുകളും ഫോട്ടോണുകളും ഒക്കെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വലുത്.
“അല്ലാഹുവിന് അവയുടെ ഇറച്ചിയോ ചോരയോ കിട്ടുന്നില്ല (വേണ്ട ), എത്തുന്നത് (വേണ്ടത്) നിങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സൂക്ത്മതാബോധമാണ് “ (ഖുർആൻ)
അതല്ലാതെ, ജന്മം കൊണ്ട് മുസ്ലീമായത് യോഗ്യതയോ അമുസ്ലിം ആയത് അയോഗ്യതയോ അല്ല.
കുഫ്രും ഈമാനും തഖ്വയും ജന്മം കൊണ്ടല്ല, ജീവിക്കുന്ന സമുദായം കൊണ്ടല്ല.”, അനുകരണം കൊണ്ടല്ല, അറിയാതെയല്ല.